ضرب المثلها
ضرب المثلهای ویرانگر
بخش مهمی از فرهنگ ،آداب و رسوم و رفتارهای اجتماعی و فردی ما را ضربالمثلها می سازند . ضربالمثلها گاه چنان ویرانگر و مضرند که آثار ویرانی آنها تا پایان امر فرد و زندگی اجتماعی افراد چون لکه ی سیاهی باقی می ماند . بیشتر ضربالمثلهای ایرانی در گذشته های دور همراه و همزاد زندگی و نوع معیشت گذشته مصداق یافته اند . در آن شرایط شاید مفید بوده اند اما در زندگی به اصطلاح مدرن و ماشینی امروزی نه تنها مفید نیستند بلکه مخرب هم هستند بخصوص برای کسانی که دغدغه ی تربیت فرزندان خویش یا فرزندان مرز و بوم خویش را دارند. جامعه ی امروزی باید روی بسیاری از ضرب المثلها مکس کند و تامل کند و ذهنیت نوآموزان را با این سموم کشنده آغشته نکند . این سموم اگر وارد شریان زندگی کودکان شدند مانند کتیبه بر رفتار و یادگیری و شخصیت کودکان نقش می بندند .پاکردن ذهنیت نو آموز از بد آموخته ها نیازمند تیشه است و جان دادن فرهادها یا به عبارتی غیر ممکن . اگر ما نیز همچون ملتهای پیش رفته ،رفتارهای اجتماعی خویش و به فرهنگ و سنن خویش به معتقدات و باورها و ایده های خویش با دید علمی بنگریم و پذیریم که خوشبختی فرزندان ما و خوشبختی جامعه ی ما در گرو آموزش و پرورش وتعلیم و تربیت علمی نسل جوان ماست شاهد عینی خواهیم بود که در آینده افرادی لاابالی با کارکردهای لاابالی مآبانه بر مسند جامعه ی ما سوار نخواهند شد .
پیش از آنکه وارد بحث تجزیه و تحلیل بعضی ضرب المثلها بشویم از تمام عزیزانی که ممکن است این نوشته ی مرا بخوانند و از تمام ملت ایران تقاضای بخشش دارم چون به حکم ضرورت و بر مقتضای اجبار در عمق تحلیل بعضی مسایل مجبور به بیان مطالبی خواهیم بود که دور از شان یک قلم و ادب است . اولین ضرب المثل
ادب از کی آموختی از بی ادبان !
سعدی بزرگ است و گران سنگ و لقمان نیز . سعدی در ادبیات ایران و حتی جهان وزنه ای است به بزرگی فقط خودش .اما آیا این کلام سعدی که اینچنین در زندگی ما ایرانیان نقش بسته است و رُل بازی می کند بار علمی هم دارد . یعنی از مراحل تجربه و تحقیق و آزمایش به قول غربی ها ساینس گذشته است که به صورت یک تئوری محکم در رگ و پی جامعه ی ما تنیده شده است .آیا سعدی در جوامع مختلف بشری با فرهنگ و آداب مختلف آزمایش کرده است و نتیجه ی تحقیقش شده این جمله که ما به صورت ضرب المثل در زندگی خود قرنهاست به کار می بندیم . به عبارتی ساده آیا جناب سعدی چهل دانش آموز شش هفت ساله را در کلاس الف و چهل دانش آموز شش هفت ساله را در کلاس ب با همان شرایط کلاس الف قرار داده است و برای کلاس الف یک معلم با ادب مدرس و متین با شخصیت و بر عکس برای کلاس ب یک معلم بی ادب بی سواد بی شخصیت قرار داده و عینا و به وضوح مشاهده فرموده است که کلاسی که از معلم بی ادب و بی سواد و بی شخصیت استفاده کرده است دانش آموزانی با ادب تحویل جامعه داده است یا اینکه فقط حرفی از سر باد هوا فرموده است من که باور نمی کنم ایشان تحقیق کرده باشد سعدی در تمام زمینه ها حرفهای زیبا دارد که ممکن است مبنای علمی داشته باشند اما علم نیستند مثلا در زمینه ی یادگیری و استعداد یاد گیری حرفهایی می زند بسیار زیبا و دوباره عینا عکس حرفهای خودش را به اثبات می رساند مثال در این زمینه که در وجود هر موجود زنده و انسان باید استعداد ذاتی باشد می فرماید : پرتو نیکان نگیرد هر بنیادش بد است تربیت نیکان ......... یا در زمین شوره سنبل مکارید یا عاقبت گرگ زاده گرگ شود گرچه با آدمی بزرگ شود ، سگ به دریای هفت گانه بشوی چون تر شود نجستر باشد ، خر عیسی گر هزار بار به طواف کعبه بری چون برگردد هنوز هم خر باشد ، درختی که وی را تلخ است سرشت ...... تمام اینها نشان می دهد که ژن آدم باید استعداد پرورش داشته باشد حال آنکه در جای دیگر می فرماید : سگ اصحاب کهف روزی چند پی نیکان گرفت و مردم شد این همان سگ است که اگر به دریای هفتگانه می شستیم نجستر هم می شد اما اینجا آدم شده است یا پسر نوح با بدان بنشست عاقبت نبوتش گم شد با وجودی که ژن برتری نبوت داشت ولی تربیت بدان در آن اثر کرد . ممکن است کسی به سن و سال سعدی و با هوش و ذکاوت وکیاست و فراست سعدی از یک عمل بی ادبانه یک بی ادب ادب بیاموزد اما یک کودک هرگز .کودکان ما حتما هر حرکت نابجا و نا سالم معلم بی ادب را یاد خواهند گرفت و در شخصیت خویش حک خواهند نمود .این ضرب المثل به ما اجازه می دهد که در تربیت کودکان دخالت کنیم بدون آنکه کوچکترین اطلاعاتی در تعلیم و تربیت داشته باشیم ما را ایجاب می کند کودکانمان را در معرض اعمال هر بی ادب قرار دهیم به این امید که از بی ادب ،ادب می آموزد و نتیجه هم چه می شود اینکه بیشتر این ناهنجاریها و شاید بی قانونیها و قانون گریزیها و نافرمانیهای اجتماعی که در میهن ما رخ می دهد را باید از تربیت غلط ما و از آموزش و پرورش ناصحیح خود بدانیم.دومین ضرب المثل
سحر خیز باش تا کامروا شوی!!
ادامه دارد